De rechtspositie van de aandeelhouders(vergadering) bij de pre-pack
In het kader van de Blogserie: de rechtsposities van de vennootschapsorganen van de besloten vennootschap in financieel zwaar weer, bespreken we in deze blog de rechtspositie van de aandeelhouders en de aandeelhoudersvergadering tijdens de pre-pack procedure.
De pre-pack is een instrument dat wordt ingezet om een doorstart van een onderneming in stilte voor te bereiden, nog voordat het faillissement wordt uitgesproken. Het doel is waardemaximalisatie: door de doorstart vóór het faillissement te arrangeren, kan waardeverlies – dat doorgaans het gevolg is van een ongecontroleerd faillissement – zoveel mogelijk worden beperkt. De stilte die daarvoor nodig is, brengt mee dat het delen van informatie met vennootschapsorganen op gespannen voet kan staan met het succes van de pre-pack. De aandeelhouders en de aandeelhoudersvergadering bevinden zich daarbij in een bijzondere positie: de belangen van de aandeelhouders vallen in financieel zwaar weer niet noodzakelijkerwijs samen met die van de vennootschap en haar schuldeisers. In deze blog staan wij beknopt stil bij bevoegdheden die de aandeelhouders en de aandeelhoudersvergadering in deze fase behouden, welke invloed zij op de pre-pack kunnen uitoefenen en waar de grenzen van die invloed liggen.
De rol bij de benoeming van de beoogd curator
Doorgaans zal het bestuur een pre-pack aanvragen, maar dat betekent niet dat de aandeelhoudersvergadering nooit een rol bij de aanvraag van de pre-pack kan hebben. In de statuten van besloten vennootschappen kan staan dat voor het bestuursbesluit tot het aanvragen van een pre-pack de (voorafgaande schriftelijke) goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering is vereist. Daarmee heeft de aandeelhoudersvergadering een zekere invloed waarmee zij een op handen zijnde pre-pack kan proberen te dwarsbomen. Veelal is het opnemen van een dergelijke bepaling in de statuten niet wenselijk; het delen met de aandeelhoudersvergadering kan vertragend werken en het risico bestaat dat de slechtere financiële situatie van de besloten vennootschap niet geheim blijft, hetgeen waardemaximalisatie lastig(er) maakt. Anderzijds kan het betrekken van de aandeelhoudersvergadering nuttig zijn als er daardoor eerder potentiële kopers worden gevonden.
De rol in de stille voorbereidingsfase van de pre-pack vóór het faillissement
In de periode voorafgaand aan een faillissement behouden de aandeelhouders en de aandeelhoudersvergadering in beginsel hun bevoegdheden. De aandeelhoudersvergadering mag nog steeds de statuten wijzigen, de jaarrekening vaststellen, besluiten tot omzetting of ontbinding en bestuurders benoemen, schorsen of ontslaan. Daarnaast heeft zij (in beginsel) een beslissende stem bij onder andere de emissie en verkoop van aandelen en dient zij nog steeds door het bestuur en de raad van commissarissen te worden geïnformeerd. Let wel: in financieel zware tijden neemt het belang van de schuldeisers toe waarmee zorgvuldig dient te worden omgesprongen. Het is goed denkbaar dat de belangen van de aandeelhouders in deze periode met het belang van de vennootschap kunnen botsen, bijvoorbeeld als het bestuur de activa van de vennootschap wil verkopen aan een bepaalde partij en daarvoor goedkeuring nodig heeft van de aandeelhoudersvergadering, maar de aandeelhouders ook een bod hebben uitgebracht op de activa en liever zien dat de activa aan hen in plaats van aan een andere partij worden overgedragen. In zo’n situatie zou een dergelijke belangenbotsing kunnen meebrengen dat het besluit kan worden vernietigd op grond van artikel 2:15 lid 1 sub b BW.
De praktijk leert dan ook dat het bestuur bij de voorbereiding van een pre-pack zorgvuldig dient af te wegen in hoeverre de aandeelhoudersvergadering wordt betrokken: te veel betrokkenheid brengt risico’s mee voor de vertrouwelijkheid en de snelheid van het proces, terwijl te weinig betrokkenheid kan leiden tot geschillen achteraf. Heeft u behoefte aan een op maat gemaakt advies voor uw situatie? Neem dan gerust contact met ons op, wij helpen u graag.