Wijzigingen voor energieprestatie gebouwen bij implementatie EPBD IV in 2026
Sinds 2003 legt de Europese Unie in de Energy Performance of Buildings Directive (“EPBD”) afspraken vast om de energieprestatie van gebouwen te verbeteren. In april 2024 is overeenstemming bereikt over de derde herziene versie, vastgelegd in de EPBD IV. In de EPBD IV zijn onder meer nieuwe eisen voor nieuwbouw en bestaande utiliteitsbouw vastgelegd. Verder bevat de EPBD IV ook afspraken over onderwerpen zoals de uitrol van laadinfrastructuur en fietsparkeerplekken. Nederland moet deze richtlijn uiterlijk in 2026 omzetten in nationale wetgeving. Naar verwachting gebeurt dit binnen het bestaande kader voor energieprestatie-eisen in het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Besluit kwaliteiten leefomgeving en het Omgevingsbesluit. Hieronder bespreken we enkele relevante wijzigingen van de EPBD IV die naar verwachting medio 2026 in nationale wetgeving geïmplementeerd zullen zijn.
Emmissievrije gebouwen in 2050
Een van de centrale doelstellingen van EPBD IV is dat in 2050 alle gebouwen volledig CO₂-neutraal zijn. Om dit te bereiken, beschrijft de richtlijn verschillende maatregelen die ervoor moeten zorgen dat gebouwen efficiënt omgaan met energie en deze zoveel mogelijk uit hernieuwbare bronnen betrekken. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van elektrische warmtepompen, aansluiting op warmtenetten en de opwekking van energie via zonnepanelen. Daarnaast verplicht de EPBD IV overheden om duidelijke informatie te verstrekken over manieren om de energieprestatie van gebouwen te verbeteren. Daarbij moet de overheid niet alleen technische oplossingen aanreiken, maar ook financiële ondersteuningsmogelijkheden aanbieden.
Emissie-eisen voor nieuwbouw vanaf 2030
Vanaf 2030 zullen bij nieuwbouw al de regels in werking treden die gericht zijn op het beperken van de broeikasgasuitstoot gedurende de volledige levensduur van nieuwbouw. Dit omvat zowel de uitstoot afkomstig van bouwmaterialen en gebouwinstallaties als het energieverbruik van het gebouw zelf. Om dit te meten introduceert de EPBD IV het global warming potential (GWP) over de gehele levenscyclus (whole life cycle) als nieuw beoordelingsinstrument.
Verbetering utiliteitsgebouwen
Voor eigenaren van utiliteitsgebouwen, zoals kantoren, scholen, bedrijfspanden en dergelijke geldt dat zij onder omstandigheden hun gebouwen voor 2030 dienen te verbeteren. Deze verplichting uit de EPBD IV geldt voor de meeste slecht geïsoleerde gebouwen en voor de gebouwen die verouderde installaties hebben.
Minimum energielabel D bij verhuur van woningen vanaf 2029
Als uitgangspunt gaat gelden dat woningen die in de verhuur gaan minimaal over energielabel D moeten beschikken. Deze verplichting gaat echter (vooralsnog) niet zo ver dat er een verhuurverbod zal gaan komen voor woningen met een lager energielabel dan D, zo blijkt uit de kamerbrief van Minister Keijzer (VRO) van 7 maart 2025. Wel zal de mogelijkheid aan gemeente worden gegeven om via de bestaande handhavingsinstrumenten, zoals het opleggen van een last onder dwangsom, om ervoor te zorgen dat deze woningen verbeteren naar tenminste energielabel D.
Voor verhuurders geldt overigens dat zij voor het treffen van maatregelen ter verduurzaming mogelijk voor subsidie via de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen in aanmerking komen.
Herijking waardering van energielabels
Vanaf 2030 zal het waarderingssysteem voor energielabels worden herijkt. Bij deze herijking komen de energielabelklassen A+ tot en met A+++++ te vervallen. De nieuwe indeling zal gaan lopen van A (zeer goed) tot en met G (slecht). In aanvulling daarop zal een gemoderniseerde methode worden gebruikt om het energielabel te bepalen, hiermee wordt een beter beeld van het energieverbruik en de energieprestatie van het gebouw verkregen.
Afsluitend
Onlangs is de internetconsultatie over het conceptbesluit tot implementatie van het eerste deel van de EPBD IV gesloten. Naar aanleiding van deze consultatie zal hoogstwaarschijnlijk een (aangepast) wetsvoorstel aan de Tweede Kamer worden voorgelegd.
Zodra er zich relevante ontwikkelingen in het kader van de implementatie van EPBD IV zich voordoen, informeren wij u daar vanzelfsprekend over.
Mocht u meer informatie op het gebied van verduurzaming willen hebben dan verwijzen wij u graag door naar onze webpagina over de juridische aspecten van de energietransitie.