Attentie: heeft u de stopknop al gereed?
Inleiding
Later dit jaar is het voor onder meer webshops verplicht om een duidelijke herroepingsfunctie te implementeren in de online omgeving waarin een consument een overeenkomst sluit met de betreffende handelaar. Met deze “stopknop” moet een consument net zo makkelijk een overeenkomst kunnen laten herroepen als zij deze kan sluiten. In deze bijdrage gaan wij nader in op deze (verplichte) herroepingsfunctie.
Achtergrond
Voor consumenten is het dikwijls onduidelijk hoe zij zich kunnen beroepen op het herroepingsrecht wanneer zij een overeenkomst sluiten met een handelaar (bijvoorbeeld voor de aankoop van een bepaald product bij een webshop of het afnemen van een online cursus). In de praktijk blijkt veelal dat een consument eerst een formulier dient in te vullen om een overeenkomst te herroepen en dat dient op te sturen naar de betreffende organisatie of eerst contact moet zoeken met de klantenservice van de betreffende organisatie. Dat zijn vaak omslachtige processen die veel tijd kosten.
Gezien deze problematiek heeft de Europese Unie een aantal wijzingen voorgesteld om consumenten eenvoudiger een overeenkomst te kunnen laten herroepen. Het betreft een aantal wijzigen in de Richtlijn 2023/2673 (de “Richtlijn“).
De Richtlijn
De Richtlijn heeft als doel het wijzigingen van een aantal bestaande richtlijnen van de Europese Unie. Primair gaat het om wijzigingen in richtlijnen die zien op regels voor de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten alsmede op regels voor overeenkomsten tussen een handelaar en een consument betreffende verkoop van goederen en de verlening van diensten op afstand.
Ten aanzien van deze regelgeving is het navolgende uit overweging 37 van de preambule van de Richtlijn relevant:
“(..) moet de handelaar die de mogelijkheid biedt om overeenkomsten op afstand te sluiten door middel van een online-interface, bijvoorbeeld via een website of applicatie, worden verplicht om de consument in staat te stellen een dergelijke overeenkomst te herroepen via een functie. Dit moet waarborgen dat consumenten een overeenkomst even gemakkelijk kunnen herroepen als sluiten. Daartoe moet de handelaar de consument een herroepingsfunctie bieden die gemakkelijk te vinden is, te allen tijde beschikbaar is en duidelijk zichtbaar is tijdens de herroepingstermijn. De consument moet de functie op eenvoudige wijze kunnen vinden en er toegang toe krijgen. De consument dient bijvoorbeeld geen procedures te moeten uitvoeren om de functie te vinden of er toegang toe te krijgen, zoals het downloaden van een applicatie indien de overeenkomst niet via die applicatie is gesloten.”
Concreet betekent het bovenstaande dat een consument vrij eenvoudig een overeenkomst moet kunnen herroepen, bijvoorbeeld in het geval de consument een product heeft gekocht via een webshop. De handelaar mag niet simpelweg volstaan met het aanbieden van een formulier of een e-mailadres voor de herroeping, maar moet een duidelijke en simpele functionaliteit aanbieden om de overeenkomst te laten herroepen door de consument.
Relevant is overigens dat deze nieuwe verplichting op grond van de Richtlijn zal bestaan naast de al bestaande wijzen van herroeping van een overeenkomst. Het betreft dus een uitbreiding van herroepingsmogelijkheden die zal gaan gelden voor handelaren die de mogelijkheid bieden om overeenkomsten op afstand af te sluiten met een consument.
Invulling in de praktijk
Uit artikel 11 bis van de Richtlijn volgt een suggestie hoe in de praktijk de herroepingsfunctionaliteit ofwel de stopknop moet worden weergegeven:
“(…) De herroepingsfunctie wordt op een gemakkelijk leesbare manier aangeduid met de woorden “hier de overeenkomst herroepen” of een ondubbelzinnige overeenkomstige formulering.”
Uiteraard kan ook gekozen worden voor een andere invulling door bijvoorbeeld het plaatsen van een icoontje met daarin de tekst “Herroepingsknop”. Zolang maar duidelijk is aangegeven in de online omgeving van de betreffende handelaar waar de herroepingsfunctie is gesitueerd en dat de consument bij wijze van een simpele muisklik toegang krijgt tot die herroepingsfunctie.
Inwerkingtreding
De Richtlijn wordt momenteel door de wetgever omgezet in nationale wetgeving. Naar verwachting zal het wetgevingstraject binnen enkele maanden zijn afgerond waarna de nieuwe wetgeving per 19 juni 2026 in werking zal treden. Per die datum is het dus voor handelaren die de mogelijkheid bieden om overeenkomsten op afstand de sluiten (bijvoorbeeld via een website of applicatie) met een consument, verplicht een herroepingsfunctie te hebben ingevoerd.
Afsluitend
Heeft u vragen over dit onderwerp? Neemt u dan gerust contact met ons op. Wieringa Advocaten heeft ruime ervaring met het adviseren op het gebied van het herroepingsrecht voor consumenten. Wij zijn u graag van dienst.