Foutje in het Uniform Europees Aanbestedingsdocument: uitsluiting of herstelmogelijkheid?
Een kleine fout in het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) kan grote gevolgen hebben voor inschrijvers op overheidsopdrachten. De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft op 12 januari 2026 uitspraak gedaan in een kort geding over de vraag of de Gemeente Breda een inschrijver had moeten toestaan een fout in het UEA te herstellen (ECLI:NL:RBZWB:2026:201).
Wat was er aan de hand?
Een inschrijver, Nimble Institute B.V., heeft ingeschreven op een aanbesteding van de Gemeente Breda. Bij het invullen van het UEA heeft Nimble enerzijds aangekruist dat zij een beroep doet op de bekwaamheid van een derde voor een geschiktheidseis, en anderzijds aangekruist dat zij samen met diezelfde derde als combinatie deelneemt aan de aanbestedingsprocedure. De gemeente signaleerde deze tegenstrijdigheid en vroeg Nimble om een toelichting. Nimble heeft die toelichting gegeven en duidelijk gemaakt dat uitsluitend sprake was van een beroep op de bekwaamheid van een derde.
De gemeente kwam vervolgens tot de conclusie dat de fout zich niet voor herstel leende. Volgens de gemeente zou het bieden van een herstelmogelijkheid in strijd zijn met de uitsluitingsclausule in de aanbestedingsdocumenten en met het transparantie- en gelijkheidsbeginsel. De gemeente heeft de inschrijving van Nimble op die grond terzijde gelegd. Nimble legde zich daar niet bij neer en startte een kort geding.
Oordeel van de rechtbank
De voorzieningenrechter toetst de uitsluiting eerst aan de Europese rechtspraak over herstelmogelijkheden bij aanbestedingen, waaronder de arresten SAG (HvJ EU 29 maart 2012, C-599/10) en Manova (HvJ EU 10 oktober 2013, C-336/12). Uit deze arresten volgt dat gegevens van inschrijvingen gericht kunnen worden verbeterd of aangevuld, met name omdat deze klaarblijkelijk een eenvoudige precisering behoeven, of om kennelijke materiële fouten recht te zetten. Voorwaarde is dat de wijziging er niet toe leidt dat in werkelijkheid een nieuwe inschrijving wordt voorgesteld. Dit kan anders zijn als het ontbrekende stuk of de ontbrekende informatie op straffe van uitsluiting bij de inschrijving moest worden verstrekt.
Vervolgens past de voorzieningenrechter het nationale bestuursrechtelijke zorgvuldigheidsbeginsel toe. Dit beginsel vereist dat een aanbestedende dienst moet nagaan of de materiële inhoud van de inschrijving waaraan een vormfout kleeft aan de eisen voldoet en of de vormfout zich voor herstel leent (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 7 december 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:11450). De rechter benadrukt dat aanbestedingen gericht zijn op effectieve mededinging en dat herstel in dat licht niet te snel moet worden uitgesloten.
Dat is ook wat de gemeente heeft gedaan: zij heeft om verduidelijking gevraagd. De gemeente is hierbij echter tot de conclusie gekomen dat de fout zich niet voor herstel leende, omdat zij dan zou handelen in strijd met de uitsluitingsclausule in haar aanbestedingsdocumenten.
Tot slot beoordeelt de voorzieningenrechter de situatie aan de hand van het evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel houdt in dat besluiten van aanbestedende diensten niet verder mogen gaan dan noodzakelijk is om het doel te bereiken. Een uitsluiting wegens een inschrijvingsgebrek in het UEA is alleen gerechtvaardigd als de sanctie in redelijke verhouding staat tot de ernst van het gebrek en het belang van de eerlijke mededinging. De rechter weegt vijf omstandigheden mee: er ontbraken geen stukken en geen essentiële informatie, objectief kon worden vastgesteld dat alle gegevens tijdig waren ingediend, Nimble genoot geen voordeel ten opzichte van andere inschrijvers, het gebrek raakte niet de inhoudelijke beoordeling (zoals de prijs of technische eisen) en het betrof een eenvoudige precisering.
De voorzieningenrechter komt dan ook tot de conclusie dat de fout van Nimble een lichte fout betreft, die voor herstel in aanmerking komt. Het uitsluiten van Nimble belemmert volgens de rechter de effectieve mededinging en is daarom niet gerechtvaardigd.
Wanneer moet een aanbestedende dienst herstel toestaan?
Deze uitspraak onderstreept dat aanbestedende diensten niet te formalistisch mogen omgaan met lichte vormfouten in het UEA. Wanneer alle materiële informatie tijdig is verstrekt en de fout geen invloed heeft op de inhoudelijke beoordeling, vereist het evenredigheidsbeginsel dat herstel wordt toegestaan. Een te strikte toepassing van uitsluitingsclausules kan niet alleen disproportioneel zijn, maar ook leiden tot vernietiging van de gunningsbeslissing en vertraging van de aanbestedingsprocedure.
Daarnaast geldt dat inschrijvers zich ervan bewust moeten zijn dat een vormfout in het UEA niet automatisch tot uitsluiting hoeft te leiden. Wordt een inschrijving terzijde gelegd wegens een dergelijk gebrek, dan kan het lonen om de uitsluitingsbeslissing aan te vechten.
Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog of wilt u advies over een aanbestedingsprocedure? Neem dan gerust contact op.