Handelaar moet Ferrari-replica vernietigen, merk- en auteursrechtinbreuk vastgesteld
Een Nederlandse autohandelaar bood via zijn eigen website en via Marktplaats een replica van een Ferrari F355 aan voor bijna €60.000. Op het stuur, de stoelen en de versnellingspook waren de Ferrari Merken aangebracht, terwijl het voertuig niets met Ferrari te maken had.
Ferrari stapte daarom naar de rechter en de rechtbank Den Haag oordeelde op 8 april 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:8206) dat sprake was van merkinbreuk en auteursrechtinbreuk. De nep-Ferrari moet worden vernietigd.
Rechten en eisen Ferrari
Ferrari heeft meerdere ingeschreven Europese merken, waaronder het woordmerk FERRARI en verschillende beeldmerken, zoals het bekende steigerende paard (het zogeheten Cavallino Rampante) en het Ferrari-schild. Al deze merken zijn onder meer ingeschreven voor voertuigen.
(bron: Rb. Den Haag 8 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:8206, r.o. 2.1)
Daarnaast heeft Ferrari auteursrecht op het ontwerp van de Ferrari F355.
(bron: Rb. Den Haag 8 april 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:8206, r.o. 2.2)
In de procedure tegen de handelaar eiste Ferrari onder meer een verbod op verdere inbreuk op haar merkrechten, een verbod op verdere schending van haar auteursrecht op het ontwerp van de F355, en de vernietiging van het voertuig, inclusief de bijbehorende documentatie en sleutels.
Gebruik van Ferrari-merken verboden
De handelaar betwistte niet dat hij de Ferrari-logo’s had gebruikt in zijn advertenties en op het voertuig. Daarmee stond het gebruik van de merken zonder toestemming al snel vast. Het aanbod om de logo’s van het voertuig te verwijderen, was onvoldoende. De schade bij Ferrari was namelijk al geleden doordat de logo’s al in het economisch verkeer waren gebruikt, en een concrete toezegging van de handelaar dat dit in de toekomst niet meer zou gebeuren ontbrak. De rechter verbiedt de handelaar daarom om in de gehele Europese Unie nog verder inbreuk te maken op de Ferrari-merken.
Ook het ontwerp van de Ferrari F355 is beschermd
Het auteursrecht beschermt originele, creatieve keuzes van een ontwerper, in dit geval de vorm en het uiterlijk van de auto. De vraag was of die beschermde elementen herkenbaar terugkwamen in de replica. Ferrari wees op vijf kenmerkende elementen van de F355, waaronder de lange omhooggerichte voorzijde, de naar achter gerichte cockpit, de luchtinlaten in de zijkanten en de horizontale lijn die rondom het gehele voertuig loopt. De handelaar voerde aan dat de voertuigen op talloze punten van elkaar verschilden, waaronder de koplampen, de grille, de daklijn en de velgen. De rechtbank erkende die verschillen, maar oordeelde dat deze er niet aan afdoen dat de originele creatieve elementen van de F355 op herkenbare wijze zijn terug te vinden in de replica. Daarmee stond ook de schending van het auteursrecht vast.
De rechtbank beveelt de handelaar dan ook het voertuig te vernietigen, en verbiedt hem verder inbreuk te maken op de auteursrechten van Ferrari. Dat verbod geldt alleen voor Nederland, omdat de rechtbank alleen bevoegd is voor inbreuk op Nederlands grondgebied.
Een (relatief) nieuw auteursrechtelijk inbreukcriterium voor productvormgeving
Voor de beoordeling van auteursrechtinbreuk werd in Nederland lange tijd gekeken naar het zogenoemde totaalindrukkencriterium, waarbij het de vraag is of twee producten in hun geheel op elkaar lijken. Dat criterium is bekend uit het Decaux/Mediamax-arrest van de Hoge Raad uit 1995. In het arrest Mio/Konektra van 4 december 2025 (ECLI:EU:C:2025:941) is geoordeeld dat de algemene totaalindruk niet langer relevant is bij het vaststellen van auteursrechtinbreuk.
Voortaan gaat het om de vraag of de oorspronkelijke creatieve elementen van het beschermde werk op herkenbare wijze zijn overgenomen in het andere product. Concreet betekent dit dat de rechter moet nagaan welke creatieve keuzes de ontwerper heeft gemaakt en of die keuzes herkenbaar terugkomen in de replica. Zodra vaststaat dat creatieve keuzes zijn gereproduceerd, is er sprake van auteursrechtinbreuk, ook als de producten op het eerste gezicht niet identiek lijken. De rechtbank Den Haag paste dit nieuwe criterium toe in de Ferrari-zaak en oordeelde dat de kenmerkende elementen van de F355 herkenbaar terugkomen in de replica.
Heb je vragen over auteursrechtelijke bescherming van je producten? Neem gerust contact op.