‘Alcoholvrije gin’ mag geen alcoholvrije gin heten
Alcoholvrije bieren, wijnen en sterke dranken zijn steeds populairder. Voor producenten van deze dranken rijst de vraag hoe zij hun product op een aantrekkelijke manier op de markt kunnen brengen. Een voor de hand liggende keuze is het gebruik van de naam van het alcoholhoudende equivalent, aangevuld met de vermelding “alcoholvrij” of “0.0”. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 13 november 2025 echter geoordeeld (ECLI:EU:C:2025:887) dat dit niet zomaar is toegestaan, in ieder geval niet voor gin.
Achtergrond van de zaak
De zaak gaat over de Duitse onderneming PB Vi Goods GmbH (PB), die een alcoholvrije drank op de markt bracht onder de naam Virgin Gin Alkoholfrei. De Duitse vereniging Verband Sozialer Wettbewerb eV (VSW), die zich inzet voor eerlijke mededinging, vorderde bij de rechter in Potsdam dat PB zou stoppen met het gebruik van de aanduiding “gin” voor dit product. De rechter stelde vervolgens vragen aan het Hof over de uitleg van de Europese verordening voor gedistilleerde dranken.
Gin is een wettelijke benaming
De kern van het geschil: de benaming “gin” is een zogenoemde wettelijke benaming die door de Europese wetgever is beschermd. Dit betekent dat het gebruik ervan is voorbehouden aan dranken die voldoen aan strenge Europese productievereisten. Gin moet zijn bereid door ethylalcohol uit landbouwproducten te aromatiseren met jeneverbessen, en het alcoholpercentage moet ten minste 37,5% bedragen. Een alcoholvrije drank voldoet niet aan deze vereisten: hij is niet bereid met ethylalcohol, maar met water als basis. Het Hof oordeelt dan ook dat het verboden is om de benaming “alcoholvrije gin” te gebruiken in de presentatie en etikettering van een alcoholvrije drank.
Daarbij maakt het niet uit dat de term “alcoholvrij” is toegevoegd. De Europese regelgeving bepaalt dat het verbod ook geldt wanneer de beschermde naam wordt gecombineerd met toevoegingen als “genre”, “type”, “smaak” of soortgelijke termen.
Vrijheid van ondernemerschap: een toegestane beperking
PB voerde aan dat het verbod in strijd is met de vrijheid van ondernemerschap. Het Hof verwerpt dit beroep. Het verbod is weliswaar een beperking van die vrijheid, maar die beperking is gerechtvaardigd door doelstellingen van algemeen belang: consumentenbescherming, het voorkomen van misleiding en het waarborgen van eerlijke concurrentie. In dit kader is met name relevant dat consumenten, ook bij een duidelijke vermelding als “alcoholvrij”, kunnen worden misleid over andere eigenschappen van het product, zoals de bereidingswijze. Bovendien verbiedt de regelgeving alleen het gebruik van de beschermde naam; de productie en verkoop van alcoholvrije dranken als zodanig wordt er niet door belemmerd.
Afronding
Gelet op deze uitspraak zijn benamingen als “alcoholvrije gin”, “alcoholvrije whisky” of “alcoholvrije rum” niet toegestaan. Producenten die hun drank willen presenteren als alternatief voor bekende gedistilleerde dranken, zullen andere namen moeten gebruiken. Dat zal er in de praktijk toe leiden dat zij kiezen voor fantasienamen die minder duidelijk maken wat het product precies is.
De uitkomst is niet verrassend: eerder werden ook benamingen als “sojamelk” en “vegetarische kip” al verboden. Het is wel teleurstellend. Het Hof stelt dat consumenten ook bij een vermelding als “alcoholvrij” kunnen worden misleid over andere eigenschappen van het product. Wie echter een fles koopt met het etiket “alcoholvrije gin”, weet dat hij geen gin drinkt, en zal ook niet verwachten dat het product op precies dezelfde wijze is bereid als de alcoholhoudende variant.
Voor consumenten die bewust kiezen voor minder alcohol zijn benamingen als “alcoholvrije gin” of “alcoholvrije whisky” juist informatief en herkenbaar. Ze geven inzicht in het type drank en de verwachte smaakbeleving. Het verbieden van deze termen maakt het voor consumenten onnodig ingewikkelder om een passende keuze te maken. Dat wekt de indruk dat hier niet zozeer het consumentenbelang, maar eerder de bescherming van gevestigde producenten van sterke dranken vooropstaat.
Vragen over de etikettering of marketing van (alcoholvrije) dranken? Neem gerust contact op.