Geen huurbescherming bij woon-zorgovereenkomst?
Kan een bewoner van een zorgwoning aanspraak maken op huurbescherming als zijn zorgtraject wordt beëindigd? En eindigt de huurovereenkomst dan automatisch mee? Deze vragen stonden centraal in het arrest van het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch van 8 september 2026 (ECLI:NL:GHSHE:2026:2433).
Wat speelde er?
Een voorheen dakloze man is via een crisisopvang doorgestroomd naar een woning van een zorginstelling. Op 15 mei 2024 sloot hij twee samenhangende overeenkomsten: een begeleidingsovereenkomst met de zorgaanbieder en een tijdelijke huurovereenkomst met woonbegeleiding met een aan de zorgaanbieder gelieerde stichting. Deze stichting huurde de woning op haar beurt weer onder van een particuliere verhuurder. In beide overeenkomsten stond expliciet dat zij onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat de huurovereenkomst van rechtswege eindigt zodra de begeleidingsovereenkomst eindigt.
De begeleiding verliep moeizaam. De bewoner weigerde herhaaldelijk mee te werken, gaf begeleiders geen toegang tot de woning en reageerde niet op contactpogingen. Na een evaluatie met de gemeente werd de Wmo-indicatie voor maatschappelijke opvang per 10 oktober 2025 beëindigd, waarna de zorgaanbieder de begeleidingsovereenkomst per diezelfde datum opzegde. De stichting sommeerde de bewoner daarop de woning te ontruimen. Hij weigerde en stelde dat hij als huurder aanspraak kon maken op huurbescherming. Volgens de stichting was de huurovereenkomst door de beëindiging van de zorg van rechtswege al geëindigd.
Gemengde overeenkomst: welk element overheerst?
De kernvraag die het hof heeft beantwoord is of de bewoner aanspraak kon maken op de wettelijke huurbescherming. Die vraag hangt af van de kwalificatie van de rechtsverhouding. Als sprake is van een reguliere huurovereenkomst, geniet de huurder de gebruikelijke huurbescherming die het huurrecht biedt. Is echter sprake van een zogeheten gemengde overeenkomst, waarbij zowel elementen van huur als van zorg aan de orde zijn, dan moet worden bepaald welk element overheerst. Overheerst het zorgelement, dan blijven de wettelijke huurbeschermingsbepalingen buiten toepassing.
Het hof heeft geoordeeld dat het zorgelement in deze kwestie duidelijk overheerst. Het ging om maatschappelijke opvang vanuit dakloosheid, met als doel de bewoner te begeleiden naar een duurzame en zelfstandige woonsituatie. De woning was uitsluitend ter beschikking gesteld om de begeleiding mogelijk te maken, niet om de bewoner van structurele huisvesting te voorzien. De opvang in de woning was daarmee per definitie tijdelijk van aard.
Automatisch einde huurovereenkomst bij einde zorg
Doordat het zorgelement overheerst, eindigt de huurovereenkomst van rechtswege zodra de begeleidingsovereenkomst eindigt. De bewoner had nog aangevoerd dat de huurovereenkomst inmiddels voor onbepaalde tijd was verlengd en dat de koppeling tussen de twee overeenkomsten daardoor niet meer gold. Het hof verwerpt dit verweer. Ook bij een voortgezette huurovereenkomst voor onbepaalde tijd blijft de koppelingsbepaling gelden. Nu de begeleidingsovereenkomst rechtsgeldig was beëindigd per 10 oktober 2025, eindigde de huurovereenkomst op diezelfde datum van rechtswege. Vanaf dat moment verbleef de bewoner zonder recht of titel in de woning.
Conclusie
Deze uitspraak laat zien dat zorg- en opvanginstellingen niet automatisch vastzitten aan de reguliere huurbeschermingsregels als zij kwetsbare bewoners huisvesten in het kader van een begeleidingstraject. Overheerst het zorgelement in de rechtsverhouding, dan eindigt de huurovereenkomst van rechtswege bij het einde van de zorgovereenkomst. Wel is het van groot belang dat de koppeling tussen de twee overeenkomsten ondubbelzinnig is vastgelegd in zowel de zorgovereenkomst als de huurovereenkomst.