Rechtbank Rotterdam wijst vordering van uitgesloten inschrijver op aanbesteding af
In een kortgedingprocedure naar aanleiding van een aanbestedingsprocedure, heeft de voorzieningenrechter van rechtbank Rotterdam de vorderingen van een eiser integraal afgewezen (Rb. Rotterdam 28 mei 2026 ECLI:NL:RBROT:2026:6848). Eiser was een procedure gestart omdat zijn inschrijving op een aanbesteding van gemeente Zwijndrecht, terzijde was gelegd. De gemeente had daarbij aan eiser bericht dat zijn inschrijving niet voor gunning in aanmerking kon komen, omdat hij, kort gezegd, het verkeerde formulier had ingevuld.
Gemeente Zwijndrecht is een meervoudige onderhandse aanbestedingsprocedure gestart voor het sluiten van een raamovereenkomst voor o.a. het vervangen van het riool van gemeente Zwijndrecht. Het gunningscriterium was de economisch meest voordelige inschrijving (EMVI) en gunning vond plaats op basis van het totaal van de inschrijfsommen op de percelen als onlosmakelijk geheel. Inschrijving ging via een RSX, een bestandsformaat wat de gehele structuur van de aanbesteding, inclusief bestekposten, administratieve bepalingen en technische specificaties bevat. Inschrijvers gebruiken een RSX-bestand om een inschrijvingsstaat te maken in hun calculatiesoftware. Daarnaast werd er gebruik gemaakt van NSX-bestanden. Dit zijn bestanden die worden gebruikt om bestekwijzigingen door te geven, indien hiertoe aanleiding gegeven wordt in de nota van inlichting. Door een NSX-bestand in te lezen in de calculatiesoftware worden de wijzigingen na NvI automatisch doorgevoerd in het RSX-bestand.
In de aanbestedingsleidraad stonden een aantal regels opgenomen die voor het geding van belang waren. Zo bepaalde deze het risico voor omissie of onjuistheden in de aangeleverde informatie voor rekening van de inschrijver kwam en dat dit tot uitsluiting kon leiden. Ten aanzien van prijs was opgenomen dat het prijsinvulformulier niet gewijzigd mocht worden op straffe van uitsluiting. Ook was opgenomen dat inschrijvers na sluitingsdatum en -tijdstip hun inschrijving niet meer mochten wijzigen, aanvullen en/of toelichten, tenzij hiertoe een verzoek was gedaan en deze was goedgekeurd.
Op de meervoudige onderhandse aanbestedingsprocedure hebben vijf geselecteerde partijen zich ingeschreven, waaronder de ondernemingen Kuipers (eiser) en Kroes (verweerder in het incident). Kuipers heeft tien dagen na inschrijving het voorlopig gunningsbericht van de gemeente ontvangen, met de strekking dat dat Kuipers geen rechtsgeldige inschrijving had gedaan en de gemeente o.a. daarom niet voornemens was de opdracht aan Kuipers te gunnen. In opvolgende brieven heeft de gemeente toegelicht dat de inschrijving van Kuipers niet voor gunning van de opdracht in aanmerking kwam omdat er een niet-herstelbare fout in de inschrijving is gemaakt. Een stelpost die in de eerste nota van inlichtingen was komen te vervallen, was namelijk alsnog deel van de inschrijving.
Kuipers heeft tegen de ongeldigverklaring van haar inschrijving bezwaar gemaakt. De gemeente heeft in reactie op dit bezwaar aangegeven dat zij bij haar gunningsbeslissing bleef. Daarbij wees de gemeente op het feit dat de gecorrigeerde inschrijvingsstaat die Kuipers met haar bezwaarschrift had meegestuurd, op andere bedragen uitkomen dan de originele inschrijvingsstaat zoals Kuipers deze met haar inschrijving had ingediend. Dit betekende dat in de originele inschrijving een fout gemaakt, waarvoor herstel niet is toegestaan. Kuipers is hierop een kort geding gestart, waarin zij o.a. vorderde dat het besluit tot terzijdelegging van de inschrijving van Kuipers en de gunningsbeslissing aan Kroes ingetrokken worden.
Wanneer mag een inschrijving na sluiting worden hersteld?
Als algemeen uitgangspunt geldt dat een aanbestedende dienst moet uitgaan van de inschrijvingen zoals die bij het sluiten van de inschrijvingstermijn zijn ontvangen. De beginselen van gelijke behandeling en transparantie verzetten zich in beginsel tegen de mogelijkheid dat een inschrijver zijn inschrijving nadien nog wijzigt of aanvult. In Europese rechtspraak zijn twee uitzonderingen op deze hoofdregel aangenomen. De eerste is dat in uitzonderlijke gevallen de gegevens van de inschrijving gericht kunnen worden verbeterd of aangevuld, met name omdat deze klaarblijkelijk een eenvoudige precisering behoeven. De tweede is om kennelijke materiële fouten recht te zetten, mits deze wijziging er niet toe leidt dat in werkelijkheid een nieuwe inschrijving wordt voorgesteld (HvJ EU 29 maart 2012 ECLI:EU:C:2012:191). In het algemeen geldt dat in de feitenrechtspraak zelden ruimte gelaten wordt om een inschrijving te laten herstellen.
Voorzieningenrechter: eigen onzorgvuldigheid staat herstel in de weg
De voorzieningenrechter stelt voorop dat er twee versies van de inschrijvingsstaat zijn; de originele versie de (RSX) en de gewijzigde versie na de eerste NvI (NSX). Kuipers had de oorspronkelijke inschrijvingsstaat in RSX ingevuld en aangepast op basis van de inhoud de NvI en de NSX. In het proces was een vervallen bestekpost in de inschrijving van Kuipers betrokken, die tijdens de NvI vervallen was. De voorzieningenrechter overwoog allereerst dat Kuipers als redelijk geïnformeerde en normaal zorgvuldige aanbieder ofwel het NSX-bestand had moeten indienen, ofwel heel nauwkeurig alle bij NvI 1 genoemde wijzigingen had moeten doorvoeren in de RSX inschrijvingsstaat. Daarbij heeft Kuipers gesteld dat hier sprake was van een omissie die zich leende voor eenvoudig herstel. De Voorzieningenrechter overweegt daarentegen dat de eigen bewuste en vrije keuze van Kuipers is geweest om niet het bijgewerkte NSX-bestand te gebruiken voor haar inschrijving, maar in plaats daarvan het originele RSX-bestand aan te passen. Omdat zij ten onrechte de vervallen bestekpost had ingevuld, is haar inschrijfsom daardoor anders uitgevallen. Daardoor was deze niet zonder meer vergelijkbaar met de inschrijvingen van de andere inschrijvers die zich wel besteksconform hadden ingeschreven. Deze fout hoort voor rekening van en risico van Kuipers te komen. De voorzieningenrechter overwoog daarom dat de eigen onzorgvuldigheid van Kuipers de fout heeft veroorzaakt en deze daarom niet aan te merken is als een kennelijk materiële fout, die eenvoudig te preciseren is. Indien Kuipers in de gelegenheid gesteld zou worden om de fout te corrigeren, zou deze bevoordeeld worden boven de andere inschrijvers, wat in zou druisen tegen het beginsel van gelijke behandeling.
De voorzieningenrechter versterkte het oordeel nog met de opmerking dat het de gemeente niet vrijstond om herstel te bieden, omdat er sprake is van een knock-outcriterium. In de aanbestedingsleidraad was immers opgenomen dat het prijsinvulformulier niet mag worden gewijzigd op straffe van uitsluiting. Ongeacht de omvang van de wijziging, dient elke wijziging te resulteren in uitsluiting. Gelet op de bewoordingen van deze regel in de aanbestedingsstukken, zou de gemeente in strijd met de aanbestedingsrechtelijke beginselen, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en de eerlijke mededinging handelen indien zij Kuipers in de gelegenheid zou stellen de fout te corrigeren, aldus de voorzieningenrechter. Tot slot wees de voorzieningenrechter nog op de gecorrigeerde versie van de inschrijving die Kuipers in bezwaar had aangeleverd. Geoordeeld werd dat Kuipers met deze handeling het prijsinvulformulier gewijzigd had. Daardoor was sprake van een ontoelaatbare wezenlijke wijziging van de inschrijving met terzijdelegging tot gevolg. De voorzieningenrechter kwam dan ook tot de slotsom dat de vorderingen van Kuipers moesten worden afgewezen.
Aanbestedingsrecht duldt geen slordigheden: wat kunt u doen?
Binnen het aanbestedingsrecht geldt als vuistregel dat zelfs de kleinste verschrijvingen en slordigheden fataal kunnen zijn. Door de juridische kaders van het aanbestedingsrecht oordelen rechters geregeld dat de aanbestedingsrechtelijke beginselen zich verzetten tegen correctie van een inschrijving na het moment van sluiting. Dit vonnis van rechtbank Rotterdam bevestigt deze lijn.
Heeft u vragen?
Heeft u vragen over het aanbestedingsrecht of heeft u hulp nodig bij een aanbestedingsprocedure? De specialisten van Wieringa Advocaten zijn u graag van dienst.