Wieringa AdvocatenWieringa Advocaten • Postbus 10100 1001 EC Amsterdam • IJdok 17 1013 MM Amsterdam • +31 (0)20 624 6811 • Wieringa@wieringa.nl
 
Vennootschapsrecht en andere samenwerkingsvormen

De Besloten Vennootschap met een maatschappelijk doel (BVm)

Wat betekent de introductie van de BVm voor het Nederlandse ondernemingsrecht?

Sociaal ondernemen is de laatste jaren sterk in opkomst. De wetgever speelt hier op in en heeft concrete plannen voor het invoeren van een Besloten Vennootschap met een Maatschappelijk doel (hierna: de BVm). Welke invloed heeft de introductie van de BVm concreet op het Nederlandse ondernemingsrecht?

Doel van de BVm-wet

Op 3 maart 2021 werd door het Ministerie van EZK de Aanzet voor een wettelijke regeling voor een besloten vennootschap met maatschappelijk doel (BVm) gepubliceerd (hierna: de Aanzet). Het voormalige kabinet gaf al in 2020 aan dat de BVm-wet er aan zat te komen, met name omdat sociale ondernemingen behoefte hebben aan meer her- en erkenning. Bestaande juridische vormen zouden daarvoor niet passen.

Sociale ondernemingen kunnen zich in de samenleving en het economisch verkeer onderscheiden van andere ondernemingen door de toevoeging “BVm” te gaan dragen. De toevoeging kan worden gezien als een label of keurmerk. Er wordt geen nieuwe rechtsvorm geïntroduceerd. De BVm dient zich dus te houden aan alle regels die op een gewone BV van toepassing zijn.

Een ondernemer kan zich vrijwillig onderwerpen aan de extra regels die voor de BVm zullen gaan gelden en in het vervolg van deze blog worden toegelicht. In ruil voor die extra set verplichtingen ontvangt de onderneming het maatschappelijke label.

Maatschappelijk doel, maar winstuitkeringen niet uitgesloten

De BVm wordt opgericht doordat de bestuurders een verklaring afleggen bij de notaris en de statuten in overeenstemming met de BVm-wet brengen. De BVm is vervolgens verplicht met haar werkzaamheden een in de statuten omschreven doel van maatschappelijk belang na te streven of te bevorderen. Voorbeelden van een maatschappelijk belang zijn cultuur, wetenschap en onderzoek, duurzaamheid, ontwikkelingssamenwerking, dierenwelzijn, religie en mensenrechten.

Bij een stichting met een maatschappelijk doel, kunnen de winsten niet worden uitgekeerd. Bij de BVm kan dat wél. Een winstrecht van aandeelhouders wordt niet uitgesloten. Weliswaar zal de financiële beloning voor aandeelhouderschap minder groot zijn in een BVm maar in ruil daarvoor is het aandeelhouderschap mogelijk duurzamer en levert de aandeelhouder een bijdrage aan de maatschappij, aldus de Aanzet.

In de Aanzet voor de BVm-wet is verder opgenomen dat de BVm ‘het maatschappelijk doel voorop moet stellen bij het bestemmen van de winst en het doen van uitkeringen’. Dat is bewust een vage norm. De wetgever heeft onderzocht of zij een winstklem wilde voorschrijven – waarbij dan maximaal tussen de 25 en 50% van de winst aan aandeelhouders uitgekeerd kon worden, terwijl het overige deel ten goede zou moeten komen aan een maatschappelijk doel – maar heeft besloten daarvan af te zien. Het deel van de winst dat voor het maatschappelijke doel bestemd is, kan overigens terugvloeien naar de onderneming en worden toegevoegd aan een reserve of worden uitgekeerd ten gunste van het maatschappelijke doel.

Verslaggeving

De BVm dient een maatschappelijk winst- en reservebeleid op te stellen. De AvA is bevoegd tot vaststelling van dit beleid, op voorstel van het bestuur. Ook dient de BVm jaarlijks een maatschappelijk jaarverslag op te stellen of een maatschappelijke paragraaf in het bestuursverslag op te nemen.

Beëindiging BVm

De beëindiging van de BVm werkt niet hetzelfde als de beëindiging van een gewone BV. Een BVm heeft mogelijk gelden gereserveerd voor een maatschappelijk doel en overeenkomsten gesloten of opdrachten verkregen op basis van gunstige voorwaarden als gevolg van de BVm-status. Daarom kan een BVm niet zomaar worden beëindigd of teruggedraaid worden naar een gewone BV. De beëindiging van de BVm dient te worden aangekondigd (in een landelijk dagblad) en er kan verzet worden ingesteld bij de rechtbank. Als het vermogen van de BVm vereffend wordt, kan het overschot niet worden uitgekeerd aan aandeelhouders maar zal dit bestemd moeten worden voor een andere BVm die een vergelijkbaar maatschappelijk doel nastreeft, net als bij het opheffen van een stichting.

Controlefunctie

Hoe wordt gecontroleerd of de BVm zich wel aan haar (onder de BVm-wet gestelde) verplichtingen houdt? De primaire controletaak komt niet te liggen bij de overheid, maar bij stichtingen of verenigingen die collectieve belangen behartigen met een soortgelijk maatschappelijk doel in hun statuten. Zij kunnen de Ondernemingskamer vragen een onderzoek in te laten stellen naar het beleid en de gang van zaken bij de BVm.

Conclusie

Het plan van de wetgever om sociale ondernemingen van een keurmerk te voorzien staat nog in de kinderschoenen. De Aanzet voor de BVm-wet geeft echter een idee van intenties van de wetgever. Uitkeringen aan aandeelhouders (zonder winstklem) blijven mogelijk, zolang er een maatschappelijk doel wordt nagestreefd en de statuten en verslaggeving op orde zijn. Enerzijds heeft die opzet voordelen. De drempel voor een (sociale) onderneming om als ‘onderneming met maatschappelijk doel’ te kwalificeren, wordt bewust laag gehouden waardoor de BVm toegankelijk en aantrekkelijk zal zijn voor veel ondernemingen. Anderzijds ligt het gevaar van misbruik op de loer – des te meer nu de controle bij privaatrechtelijke rechtspersonen komt te liggen, die hun geld en tijd wellicht beter kunnen besteden. Het is afwachten of de wetgever nog aanpassingen zal doorvoeren in de definitieve BVm-wet.

Wilt u meer weten over de huidige (en toekomstige) mogelijkheden voor sociale ondernemingen? Bij Wieringa Advocaten adviseren wij u graag. Neem gerust contact met ons op!

Deel dit artikel via     
Twitter     Twitter     E-mail     

Blogs over handels- en ondernemingsrecht

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

 

waarnaar bent u op zoek?

pagina's waarop minstens één van de zoektermen voorkomt
pagina's waarop alle zoektermen voorkomen
pagina's waarop de exacte tekst voorkomt

in de hele website
alleen in de blog
in de website met uitzondering van de blog

Wieringa Advocaten